Testi i italishtes A2 për lejeqëndrimin e BE-së: çfarë është dhe kush duhet ta japë
6 min lexim
Nëse je duke u përgatitur të kërkosh lejeqëndrimin e BE-së për banuesit afatgjatë (permesso di soggiorno UE per soggiornanti di lungo periodo), dikur i njohur si «carta di soggiorno», ligji të kërkon të vërtetosh njohjen e gjuhës italiane në nivelin A2. Për shumicën e njerëzve kjo do të thotë një gjë të vetme: të kalosh testin e njohjes së gjuhës italiane (test di conoscenza della lingua italiana) — testin shtetëror që kërkohet pranë Prefekturës (Prefettura) dhe që zakonisht zhvillohet në një CPIA (Centro provinciale per l'istruzione degli adulti), shkolla publike për të rritur e provincës sate. Në këtë udhëzues shohim çfarë është, kush duhet ta japë dhe si është bërë.
Çfarë është, saktësisht
Kërkesa për gjuhën lind nga art. 9, co. 2-bis i Tekstit unik për imigracionin (d.lgs. 286/1998), i futur me legge 94/2009: kush kërkon lejen e BE-së për banuesit afatgjatë duhet të kalojë një test të njohjes së gjuhës italiane. Rregullat praktike të testit përcaktohen nga dekreti i Ministrit të Brendshëm i 7 dhjetorit 2021 (DM Interno 7 dicembre 2021, botuar në Gazzetta Ufficiale n. 36 del 12 febbraio 2022), i cili shfuqizoi dhe zëvendësoi dekretin e mëparshëm të 4 qershorit 2010 (decreto del 4 giugno 2010).
Një paralajmërim i dobishëm: disa faqe zyrtare citojnë ende dekretin e vjetër të vitit 2010. Mos u ngatërro — dekreti në fuqi është ai i 7 dhjetorit 2021, por për ty përmbajtja nuk ndryshon: niveli i kërkuar (A2) dhe pragu për të kaluar (80% e pikëve të përgjithshme) kanë mbetur të njëjtët.
Niveli i kërkuar është A2 i Kornizës së Përbashkët Evropiane (QCER): të dish «të kuptosh fjali dhe shprehje të përdorimit të shpeshtë në fushat e zakonshme» (art. 2, co. 1 i dekretit). Nuk është një provim akademik: bëhet fjalë për italishten e jetës së përditshme — njoftime, lajmërime, letra të thjeshta, formularë.
Kush duhet ta japë
Dekreti është shumë i gjerë: zbatohet për «të gjithë të huajt» që kërkojnë lëshimin e lejeqëndrimit të BE-së për banuesit afatgjatë dhe për familjarët për të cilët kërkohet leja (art. 1, co. 2 i DM 7 dicembre 2021).
Dy saktësime të rëndësishme:
- Shtetasit e Bashkimit Evropian nuk kanë fare të bëjnë me këtë test. Një shtetas i BE-së nuk ka lejeqëndrim (qëndrimi i tij rregullohet nga d.lgs. 30/2007) dhe prandaj nuk kalon nëpër këtë procedurë.
- Jo të gjithë të huajt jashtë BE-së duhet ta japin testin. Dekreti parashikon një listë përjashtimesh: të miturit nën 14 vjeç, personat me kufizime të rënda të vërtetuara, kush ka tashmë një certifikatë gjuhe të njohur ose një titull studimi italian, si dhe disa kategori profesionale. I shohim të gjitha me hollësi te udhëzuesi për kush përjashtohet nga testi A2.
Si është bërë testi
Testi zhvillohet në kompjuter (me mundësinë për të kërkuar versionin në letër, me përmbajtje, kritere dhe kohë identike — art. 3, co. 4) dhe zgjat gjithsej 60 minuta neto. Përbëhet nga tri prova:
| Prova | Çfarë përmban | Kohëzgjatja e përafërt |
|---|---|---|
| Kuptimi me dëgjim (comprensione orale) | 2 tekste të shkurtra audio, secili i vënë për t'u dëgjuar dy herë | rreth 25 minuta |
| Kuptimi me lexim (comprensione scritta) | 2 tekste të shkurtra të shkruara nga jeta e përditshme | rreth 25 minuta |
| Ndërveprim me shkrim (interazione scritta) | 1 detyrë: t'i përgjigjesh një e-maili/një ftese ose të plotësosh një formular | rreth 10 minuta |
Diçka që i habit shumë veta: nuk ka asnjë provë me gojë. Nuk do të të duhet të flasësh me askënd dhe nuk ka as ndonjë provë të veçantë gramatike. Kalohet me të paktën 80 pikë nga 100, të llogaritura mbi totalin e tri provave — shpjegimin e plotë të pikëzimit (dhe strategjinë që del prej tij) e gjen te udhëzuesi për pikët e testit A2.
Ki parasysh gjithashtu se çdo komision vendor e ndërton vetë materialisht fashikullin e vet: përmbajtja (tri prova, 60 minuta, 80 nga 100) është e njëjtë kudo, por ndarja në pjesë mund të paraqitet paksa ndryshe nga një qendër në tjetrën.
Çfarë NUK është ky test
Ia vlen ta dallosh testin A2 nga dy prova të tjera me të cilat ngatërrohet shpesh:
- Nuk lëshon certifikatë. Rezultati regjistrohet në sistemin informativ të Ministero dell'Interno dhe është Questura ajo që e lexon kur punon praktikën tënde (art. 3, co. 5 dhe art. 5 i dekretit). Nuk merr një dëshmi për ta çuar në shtëpi dhe rezultati vlen vetëm për këtë leje.
- Nuk është testi i marrëveshjes së integrimit. Kush ka hyrë në Itali që nga 10 marsi 2012 me një leje të parë prej të paktën një viti ka nënshkruar accordo di integrazione (marrëveshjen e integrimit, DPR 179/2011), verifikimi i së cilës parashikon një provë tjetër — me gojë, prej pak minutash, përpara vlerësuesve. Janë dy procedura të ndryshme me dy qëllime të ndryshme.
- Nuk është B1-shi për shtetësinë. Për shtetësinë italiane me banim ose me martesë duhet niveli B1, i vërtetuar me një certifikatë të një enti të njohur ose me një titull studimi (art. 9.1 della legge 91/1992): është një rrugë e veçantë, me pagesë, me provime të tjera. Kujdes megjithatë: kush ka tashmë lejen e BE-së për banuesit afatgjatë është i përjashtuar nga detyrimi i certifikimit B1 — një arsye më shumë për ta marrë seriozisht testin A2 tani.
Sa kushton?
Nuk mund të ta themi me siguri dhe asnjë burim zyrtar nuk e shkruan. As faqja e Ministero dell'Interno as faqet e Prefekturave nuk tregojnë një tarifë për testin; dekreti thotë vetëm se zbatohet «senza nuovi o maggiori oneri per la finanza pubblica» («pa barra të reja ose më të mëdha për financat publike»), që është një klauzolë mbi buxhetin e shtetit, jo një premtim ndaj kandidatit. Kërko konfirmim te Prefektura e provincës sate kur paraqet kërkesën.
Nga ku të fillosh
- Kontrollo para së gjithash nëse bën pjesë në një rast përjashtimi — mund të mos të të duhet fare ta japësh testin.
- Lexo si funksionon rezervimi nëpërmjet portalit të Prefekturës.
- Kupto si llogariten pikët: pragu i 80% është i lartë dhe të leverdis ta njohësh mirë para se të hysh në sallë.
- Provo që tani një simulim falas në formatin e vërtetë të testit — dëgjim, lexim dhe ndërveprim me shkrim, me të njëjtën strukturë dhe të njëjtin pikëzim.
Burime zyrtare: faqja e Ministero dell'Interno mbi testin dhe teksti i DM 7 dicembre 2021 në Gazzetta Ufficiale.
Informacionet e këtij udhëzuesi kanë qëllim thjesht informues dhe nuk janë këshillë ligjore. Normat dhe procedurat mund të ndryshojnë: verifiko gjithmonë kërkesat e përditësuara për rastin tënd në faqet zyrtare dhe pranë Prefekturës (Prefettura) së provincës sate përpara se të paraqitësh kërkesën.